เคหสิตโสมนัส ๖

 เคหสิตโสมนัส ๖ เป็นไฉน
ความสบายทางใจ ความสุขทางใจ ความเสวยอารมณ์ที่สบายเป็นสุขอันเกิดแต่เจโต สัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่สบายเป็นสุขอันเกิดแต่เจโตสัมผัส อันอิงอาศัยกามคุณ ในรูปอัน เป็นที่ชอบใจ ฯลฯ
ในเสียงอันเป็นที่ชอบใจ ฯลฯ ในกลิ่นอันเป็นที่ชอบใจ ฯลฯ
 ในรสอันเป็น ที่ชอบใจ ฯลฯ
ในโผฏฐัพพะอันเป็นที่ชอบใจ ความสบายทางใจ ความสุขทางใจ ความเสวย อารมณ์ที่สบายเป็นสุขอันเกิดแต่เจโตสัมผัส กิริยาเสวยอารมณ์ที่สบายเป็นสุขอันเกิดแต่เจโต สัมผัสอันอิงอาศัยกามคุณ ในธรรมารมณ์อันเป็นที่ชอบใจเหล่านี้เรียกว่า เคหสิต โสมนัส ๖

อุเปกขุปวิจาร ๖

อุเปกขุปวิจาร ๖ เป็นไฉน

 เห็นรูปด้วยตาแล้ว ครุ่นคิดถึงรูปอันเป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขา
ฟังเสียงด้วยหูแล้ว ฯลฯ
ดมกลิ่นด้วยจมูกแล้ว ฯลฯ
ลิ้มรสด้วยลิ้นแล้ว ฯลฯ
ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายแล้ว ฯลฯ
 รู้ธรรมารมณ์ ด้วยใจแล้ว ครุ่นคิดถึงธรรมารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งอุเบกขา

 เหล่านี้เรียกว่า อุเปกขุปวิจาร ๖

โทมนัสสุปวิจาร ๖

[๙๙๙]

โทมนัสสุปวิจาร ๖ เป็นไฉน
เห็นรูปด้วยตาแล้ว ครุ่นคิดถึงรูปอันเป็นที่ตั้งแห่งโทมนัส
ฟังเสียงด้วยหูแล้ว ฯลฯ
ดมกลิ่นด้วยจมูกแล้ว ฯลฯ
ลิ้มรสด้วยลิ้นแล้ว ฯลฯ
ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายแล้ว ฯลฯ
รู้ธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว ครุ่นคิดถึงธรรมารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งโทมนัส

เหล่านี้เรียกว่า โทมนัสสุปวิจาร ๖ 

โสมนัสสุปวิจาร ๖

[๙๙๘] โสมนัสสุปวิจาร ๖ เป็นไฉน
เห็นรูปด้วยตาแล้ว ครุ่นคิดถึงรูปอันเป็นที่ตั้งแห่งโสมนัส
ฟังเสียงด้วยหูแล้ว ฯลฯ
ดมกลิ่นด้วยจมูกแล้ว ฯลฯ
ลิ้มรสด้วยลิ้นแล้ว ฯลฯ
ถูกต้องโผฏฐัพพะด้วยกายแล้ว ฯลฯ
 รู้ธรรมารมณ์ด้วยใจแล้ว
ครุ่นคิดถึงธรรมารมณ์อันเป็นที่ตั้งแห่งโสมนัสเหล่านี้เรียกว่า โสม นัสสุปวิจาร ๖

http://etipitaka.com/read?keywords=%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2&language=thai&number=464&volume=35#

ปริหานิยธรรม ๖

 [๙๙๖] ปริหานิยธรรม ๖ เป็นไฉน
 ความยินดีในการก่อสร้าง
ความยินดีในการสนทนา
ความยินดีในการหลับนอน
ความยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่
 ความยินดีในการอยู่ร่วมกัน
ความยินดีในธรรมเป็นเหตุให้ เนิ่นช้าเหล่านี้เรียกว่า ปริหานิยธรรม ๖
[๙๙๗] ปริหานิยธรรม ๖ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน
ความยินดีในการก่อสร้าง
 ความยินดีในการสนทนา
ความยินดีในการหลับนอน
ความยินดีในการคลุกคลีด้วยหมู่
ความเป็นผู้ว่ายาก
ความเป็นผู้มีมิตรชั่ว

เหล่านี้เรียกว่า ปริหานิย ธรรม ๖

http://etipitaka.com/read?keywords=%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2&language=thai&number=464&volume=35#

อคารวะ ๖

[๙๙๕] อคารวะ ๖
 เป็นไฉน
 บุคคลไม่เคารพ ไม่เชื่อฟังในพระศาสดา ประพฤติเป็นไปอยู่ ฯลฯ
ในพระธรรม ประพฤติเป็นไปอยู่ ฯลฯ
ในพระสงฆ์ ประพฤติเป็นไปอยู่ ฯลฯ
ในสิกขา ประพฤติเป็น ไปอยู่ ฯลฯ
ในความไม่ประมาท ประพฤติเป็นไปอยู่บุคคลไม่เคารพ
ไม่เชื่อฟังใน การปฏิสันถาร

 ประพฤติเป็นไปอยู่เหล่านี้เรียกว่า อคารวะ ๖

ปฎิสันถาร
1.อามิสสปฏิสันถาร หมายถึง การให้ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ซึ่งกันและกัน
2. ธัมมปฏิสันถาร การปฏิสันถารด้วยธรรม
-ขอบคุณข้อมูลจากhttp://mediacenter.mcu.ac.th/data/caipyo/m5/web/natee/p19.php

http://etipitaka.com/read?keywords=%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2&language=thai&number=464&volume=35#

วิวาทมูล ๖

[๙๙๑] ในฉักกมาติกาเหล่านั้น

วิวาทมูล ๖ เป็นไฉน

ความโกรธ

ความหลบหลู่คุณท่าน

ความริษยา

ความโอ้อวด

ความปราถนาลามก

ความยึดถือแต่ความเห็นของตน




เหล่านี้เรียกว่า วิวาทมูล ๖

พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๒ วิภังคปกรณ์
หน้าที่ ๔๖๖/๕๓๒ ข้อที่ ๙๙๑

http://etipitaka.com/read?keywords=%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2&language=thai&number=464&volume=35#